Zarządzanie dużą, wielowątkową przygodą

Z moich doświadczeń wynika, że przy zarządzaniu dużą, wielowątkową przygodą, tworzenie jednolitego tekstu scenariusza, spisywanie wydarzeń w jednym miejscu w jakimś zeszycie nie sprawdza się. Jest to dobry sposób, by zacząć, ale po pewnym czasie przygoda staje się zbyt rozbudowana, a kontynuowane wątki zbyt liczne, by dało się je w ten sposób ogarnąć. Wtedy przydatne są odnośniki, albo wręcz osobne kartki, opisy i listy, nie ułożone w żaden chronologiczny sposób. Jest tak z kilku powodów:

• Gracze nie zawsze wykonują kolejne etapy w kolejności, w której napisał je Mistrz Gry,
• Jest sporo dygresji, które w ogóle nie mają miejsca w chronologii,
• Są wydarzenia ważniejsze i mniej ważne,
• Wiele wątków jest podwojonych, by nie zostało przeoczone,
• Jeśli dać im możliwość, Gracze będą rozwijać wątki poboczne i sami "dopisywać" do nich kolejne elementy,
• Niektóre wątki pojawiają się w opowieści wielokrotnie i są kontynowane z przerwami przez cały scenariusz,
• Gracze często kilkukrotnie odwiedzają te same lokacje.

Zarządzanie tak dużą i wielowątkową przygodą lepiej prowadzić, ozpisując scenariusz na wątki i wyraźnie zaznaczając osobne fragmenty danego wątku, które wydarzą się w różnych momentach w czasie. W ten sposób nie zagubimy historii jakiegoś magicznego przedmiotu, który zapomniany przeleży w bagażach drużyny, bo Mistrz Gry nie wspomni o nim w momencie, kiedy był do tego okazja.

W przygodzie, którą obecnie prowadzę istnieje kilka jednocześnie toczących się wątków, które przenikają się w wielu momentach. Kilka z nich ma elementy, które da się zaobserwować będąc w odpowiednim miejscu i czasie, wszystkie niosą za sobą wybory dla Drużyny oraz konsekwencje. Często jeden wybór dokonany w związku z jednym z wątków pociąga za sobą konsekwencje w zupełnie innym wątku - czasem Gracze nie sa tego świadomi i orientują się po fakcie, a czasem mogą wybrać który wątek lepiej wspomóc, szkodząc innemu.

Rozpisuję więc wątkami, jażdy na osobnej kartce (które trzymam w koszulkach w teczce), oznaczając kolorowymi pisakami cyferkami poszczególne fragmenty, jasno opisując kiedy wchodza do gry. Jeśli istnieje zewnętrzna chronologia, to piszę sobie plan tych fragmentów (najpierw pierwszy fragment pierwszego wątku, potem pierwszy drugiego, potem drugi fragment pierwszego i pierwszy trzeciego jednocześnie, potem jeśli wybrali pierwszy, to drugi fragment drugiego, a jeśli trzeci to drugi trzeciego i tak dalej).

Być może jesteście w stanie napisać wszystko jednolitym tekstem - ja próbowałem, włącznie z oznaczeniem kolorystycznym kolejnych wątków (wątek czerwony to wątek wiedźm, zielony to wątek elfów a czarny to wątek nekromanty), ale z doświadczenia wiem już, że lepiej panuję nad scenariuszem, kiedy mam osobne kartki z osobnymi rzeczami, niż kiedy muszę szukać odnośników. Wolę mieć historię konkretnego wątku w jednym miejscu. Więc jeśli boisz się o panowanie nad wątkami rozbudowanej przygody, wypróbuj ten sposób.

Dodatkowe wskazówki:

• Kiedy tylko słyszysz o jakimś pomyśle Gracza lub planach drużyny - zapisz go i na następną sesję przygotuj wydarzenia, które będą miały miejsce, kiedy drużyna spróbuje wprowadzić ten plan w życie. Możesz przygotować plany pomieszczeń, przeciwników, sceny a także konsekwencje. W ten sposób będziesz mieć kompleksową odpowiedź na to, co Gracze i tak chcą zrobić (nawet jeśli im się nie uda).
• Przygotuj "losowe" wydarzenia na wypadek, gdyby kiedys coś poszło źle. "Losowe", ale spójne z przygodą lub z daną lokacją, które będą wyglądały jak powiązane z przygodą, nawet jeśli takie nie będą. Wcześniej przygotowane wpleść można zgrabniej, niż improwizowane czy losowane w czasie sesji.
• Pamiętaj, że każdy dołożony element może stać się przygodą - wyraźnie obserwuj co zaciekawi Graczy, czemu postanowią się przyjrzeć później, z czego zrobią sobie notatkę do wykorzystania. To potencjalne elementy, które warto przygotować (na kolejnej osobnej kartce).

(Nie) Bierni Bohaterowie Niezależni

Niniejszym przyznaję się do jednego z Grzechów Głównych Mistrzowania - moi bohaterowie niezależni są często wszechwiedzący i nieomylni. Często mają wiedzę, której mieć nie powinni, a służąc radą przeważnie mają rację. Traktuję bohaterów niezależnych jak koło ratunkowe i chociaż to popycha przygode do przodu, kiedy Gracze utkną, czas coś zmienić! I zmieniam - od jakiegoś czasu w moich Bohaterów Niezależnych (głównie mam na myśli tych, którzy podróżują wespół z drużyną) tchnąłem nowego ducha. Stali się bardziej ludzcy. Eksperyment się powiódł i dzisiaj chciałem podzielić się z Wami radami, które w tej kwestii zadziałały u mnie.

Cele

Bohaterowie niezależni mają swój cel, swoje ambicje, swoje lęki i swoje granice. To nie jest tak, że jeśli podróżują z drużyną, to są jej całkowicie oddani, bezinteresowni i pomocni. Muszą raczej mieć powód, by podążać za Graczami. I ja daję im ten powód, cały czas jednak o nim pamiętając. Oto lista powodów, z których korzystają BNi w mojej aktualnie prowadzonej przygodzie:

• Bezpieczeństwo - w grupie raźniej i bezpieczniej się podróżuje. Mniejsza szansa, że ktoś nas napadnie i większa, że się obronimy. Minusem jest to, że postać, która tak myśli może nie pomóc, kiedy już do napaści dojdzie.
• Sposób na samotność - nie mam przyjaciół, jestem wyrzutkiem, a tutaj jest do kogo gębę otworzyć. Minus: z jednej strony ciągłe paplanie byle o czym, z drugiej taka postać nie jest pewna siebie oraz moze zaniżać "status społeczny" drużyny.
• Ochrona - Jestem kimś podatnym na ataki (wiedźmą, kaleką, dzieckiem), więc ktoś z drużyny (inkwizytor, osoba budząca respekt, przybrany rodzic) może mnie obronić przed złym światem. To bardziej ukierunkowana potrzeba bezpieczeństwa.
• Żądza przygód - ciągle wpadacie w niebezpieczeństwo? Tego mi trzeba! Chcę żyć pełnią życia. To takie fascynujące! Ułożę o tym wspaniałą pieśń! Minusy - brak! Każdej drużynie przyda się lekkomyślny bard!
• Poziom życia - dobrze jecie, zdobywamy pieniądze - gdzie mi będzie lepiej. Minusy - dopiero gdy znajdzie się miejsce, gdzie będzie mu lepiej.
• Wspólny cel - Wróg mojego wroga jest moim przyjacielem. Łączy nas misja. Minusy - do czasu...

Każda z tych motywacji niesie za sobą konsekwencje w postaci konkretnej reakcji w różnych sytuacjach. Znając cel możemy wywnioskowac reakcję.

Wiedza i predyspozycje

Bohaterowie Niezależni mogą się mylić (to było dla mnie objawienie) i źle doradzać Graczom. Warto, by w takiej sytuacji dali znać na jakiej podstawie wyciągnęli takie wnioski, by ktoś z drużyny mógł zauważyć luki w ich rozumowaniu i by drużyna, przyzwyczajona do nieomylnośći BNów nie podążała ślepo za ich wskazówkami.

Bohater Niezależny może nie wykonać polecenia, które mu nie wsmak lub dlatego, że zapomniał. To, że Mistrz Gry pamięta, nie oznacza, że BN także. BN może mieć wady, być leniwy, niedbały, niepunktualny. Nic co ludzkie...

Warto pamiętać, że Bohaterowie Niezależni mają swój charakter i postępują zgodnie z nim. Moga się kłócić (z Postaciami Graczy lub innymi BNami), mogą gderać, paplać, plotkować, wyjawiać tajemnice (choćby niechcący), być za głupi, by zrozumieć plan. Mogą też działać sami...

Samodzielność

Bohaterowie Niezależni to w świecie gry samodzielni, przeważnie dorośli ludzie! Mają swój własny system wartości i swój rozum. Znają się na niektórych rzeczach i nie muszą tylko służyć drużynie jako zbiór dodatkowych umiejętności i wiedzy. Mogą także podejmować samodzielne działania. To sprawdza się najlepiej, gdy Gracze zapomną o czymś, o czym nie powinni. W takiej sytuacji jest duża szansa, że ktoś inny z drużyny to zrobi. Chodzi mi na przykład o wystawienie wart, zakup dodatkowego prowiantu, napełnienie bukłaków, uzupełnienie drużynowych pochodni. Bohaterowie Niezależni mogą przejawiać inicjatywę - zaszarżować na przeciwnika, przemówić niepytani, wybrać drogę czy podjąć jakąś decyzję.

Od czasu, gdy zacząłem stosować WSZYSTKIE powyższe porady, moim Bohaterowie Niezależni wyszli z drugiego planu i zaczęli stanowić integralną część drużyny. Teraz Postaci Graczy liczą się z ich zdaniem i naprawdę na nich polegają. To bardzo pomogło całej grze.

PS: 

W mojej grze bard miał w pewnym momencie przesyt przygodami i znalazł sobie wygodne miejsce, by je wszystkie spisać i ułożyć pieśni. Przestał podróżować z drużyną, ale nadal da się go odwiedzić w mieście, w którym się osiedlił. Inna postać wygłosiła do "przywódcy" drużyny (takiego lidera, który podejmuje większość decyzji i cieszy się szacunkiem reszty) przemowę, w której opisała swoje wcześniejsze życie i podziękowała za zmiany na lepsze, jakie nastąpiły kiedy została przyjęta do drużyny. Jeszcze inna postać niedawno zginęła (w ramach ostrzeżenia dla Drużyny i wskutek braku podjęcia działań po wcześniejszym ostrzeżeniu) i nie była to jedynie strata zestawu umiejętności, ale faktyczna strata przyjaciela.

Podwajaj

Dawno temu doszedłem do wniosku, że to, co podczas tworzenia zagadki wydaje się Mistrzowi Gry łatwe, dla Graczy może okazać się wręcz zbyt trudne. Wystarczy bowiem jeden błąd w rozumowaniu, jeden źle zinterpretowany element, jeden krok w złym kierunku i już cała intryga staje się nierozwiązywalna. Dlatego właśnie stosuję (przeważnie) wentyl bezpieczeństwa w postaci... drugiej opcji. Podwajanie ma wielkie znaczenie w trudniejszych, długich przygodach.

A zatem warto podwoić każdą wskazówkę. Jeśli chcesz Graczom coś przekazać, niech to będzie jasne. Oni się domyślą po pierwszej wskazówce, ale nie będą pewni. Druga wskazówka potwierdzi ich podejrzenia. To ułatwi sprawę. Jeśli więc znaleźli mapę, to niech dziennik potwierdzi jej historię. Jeżeli znaleźli list, to niech także usłyszą także pogłoski. Potwierdzenie wskazówki to ważna sprawa i, jak się okazało, może uratować całą przygodę.

Warto także podwoić spodziewany sposób rozwiązania danego zadania. Ja podczas przygotowania większości questów w ogóle nie mam na myśli żadnego sposobu, by sobie z nimi poradzić, ale w przypadku tych, których rozwiązanie jest niezbędne do pchnięcia opowieści dalej, przygotowywałem zawsze jakieś rozwiązanie, które sprawia, że da się to zrobić. Cóż - teraz przygotowuję dwa. Co prawda przeważnie Gracze opracowują swoje, trzecie rozwiązanie, ale przynajmniej wiem, że jest więcej niż jeden, jedyny sposób, w jaki drużyna musi postąpić.

Artefakty niezbędne dla opowieści bywają trudne do znalezienia. Od niedawna przygotowuję dwa sprytne schowki i kiedy bohaterowie natrafią na pierwszy, odnajdują "ten artefakt", a jeśli uda im się trafić na drugi, znajdują także jakiś dodatkowy, przydatny przedmiot. Rzecz w tym, że na którykolwiek z dwóch schowków natrafią jako pierwszy, "ten" artefakt tam będzie. To pozwala uniknąć sytuacji, w której Gracze są zagubieni, ale mają drugi, przydatny przedmiot, który powinien być bonusem. Bardzo skuteczna technika ułatwiająca.

Wbrew pozorom, zastosowanie tej techniki sprawia, że przygoda oddala się od schematu jednotorowego. Bohaterowie mają nie tylko możliwość wyboru, ale także poczucie, że to co robią jest skuteczne. To procentuje zarówno w zadowoleniu z gry, jak i pewności siebie, co sprzyja dalszemu odkrywaniu tajemnic. Zaznaczam przy tym, że podwajanie stosuję jedynie w przypadku, gdy efekt jest istotny dla fabuły, oraz że rezygnuję z niego gdy widzę, że Gracze wyciągają właściwe wnioski. Po prostu w razie czego, mam gotowy plan B (podwojenie), które jest wplecione w opowieść, a nie improwizowane naprędce, by ratować sytuację.